Πόλεμος για τα «τρανς λιπαρά»

Αναψε φωτιές η αιρετική θέση Βρετανού καρδιολόγου για τον ρόλο των κορεσμένων λιπαρών

Ενας νέος κύκλος συζητήσεων για την επίδραση των κορεσμένων λιπαρών οξέων στην ανθρώπινη υγεία έχει ανοίξει το τελευταίο χρονικό διάστημα. Αφορμή στάθηκε ένα άρθρο γνώμης που δημοσιεύτηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό British Medical Journal προκαλώντας θύελλα αντιδράσεων.

Ο Βρετανός καρδιολόγος Aseem Malhotra, ο οποίος εργάζεται στο πανεπιστημιακό νοσοκομείο Croydon του Λονδίνου, διατύπωσε την «αιρετική» θέση, σύμφωνα με την οποία όσο λιγότερα κορεσμένα λιπαρά προσλαμβάνει κάποιος τόσο μεγαλύτερο κίνδυνο εκδήλωσης καρδιαγγειακών νοσημάτων αντιμετωπίζει.

Πρόκειται για τα λεγόμενα «κακά λιπαρά», για τα οποία πολυετείς έρευνες έχουν αποδείξει ότι είναι ιδιαίτερα επιβλαβή, αφού αυξάνουν την κακή χοληστερόλη στο αίμα και παράλληλα μειώνουν τα επίπεδα της καλής. Τα τρανς λιπαρά περιέχονται σε όλες τις έτοιμες τροφές, όπως τα κέικ, τα πατατάκια, τα γλυκά, στα έτοιμα γεύματα των φαστ φουντ και στα τηγανητά φαγητά. Επίσης, τα βρίσκει κανείς στα λιπαρά κρέατα, στο τυρί, στο πλήρες γάλα και στο αγελαδινό βούτυρο.
Η άποψή του Aseem Malhotra φιλοξενήθηκε ευρέως σε Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης παρότι αντιβαίνει στις κατευθυντήριες οδηγίες της διεθνούς ιατρικής κοινότητας. Βασίστηκε σε πρόσφατες μελέτες που υποστηρίζουν ότι η κατανάλωση κόκκινου κρέατος και γαλακτοκομικών δεν αυξάνει τους κινδύνους για την καρδιά και σε συμπεράσματα που κάνουν λόγο για υπερεκτίμηση του ρόλου των κορεσμένων λιπαρών στην εκδήλωση καρδιαγγειακών νοσημάτων.
Παρ' όλ' αυτά, στο ίδιο άρθρο μνημονεύεται μία πρόσφατη κλινική μελέτη από την Ισπανία, η οποία επιβεβαιώνει για ακόμη μ;iα φορά ότι μια μεσογειακή διατροφή, πλούσια σε παρθένο ελαιόλαδο και ξηρούς καρπούς, μειώνει τον κίνδυνο και τους θανάτους από καρδιαγγειακά νοσήματα.
Η αποκλίνουσα άποψη του κ. Μalhotra προκάλεσε σάλο στην παγκόσμια επιστημονική κοινότητα. Τη διαφωνία του εξέφρασε και το Ελληνικό Iδρυμα Καρδιολογίας, το οποίο συνιστά στο κοινό να ακολουθεί τα επιστημονικώς τεκμηριωμένα συμπεράσματα μεγάλων ερευνών - στα οποία βασίζονται οι διεθνείς επιστημονικές κατευθύνσεις- και όχι προσωπικές απόψεις επιστημόνων.
«Πρέπει να συνεχίζουμε να προσπαθούμε να τρεφόμαστε με μiα διατροφή που η κύρια πηγή λίπους να προέρχεται από το ελαιόλαδο, να είναι πλούσια σε πολυακόρεστα λιπαρά οξέα είτε φυτικής προέλευσης είτε των ιχθυέλαιων», υποστηρίζει ο κ. Δημήτρης Ρίχτερ, πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρίας Λιπιδιολογίας Αθηροσκλήρωσης και Αγγειακής Νόσου. «Τα τρόφιμα ζωικής προέλευσης πρέπει να καταναλώνονται με μέτρο και περισσότερη προσοχή να δίνεται στη μείωση της κατανάλωσης των υψηλών σε λίπος προϊόντων κρέατος και των υψηλών σε λίπος τυριών καθώς και του βουτύρου».
Ο ίδιος προσθέτει πως οι δίαιτες που είναι πλούσιες σε λίπος και χαμηλές σε υδατάνθρακες προστατεύουν την καρδιά, ειδικά όταν το λίπος είναι φυτικής προελεύσεως και οι υδατάνθρακες σύνθετοι ενώ επισημαίνει ότι ο κύριος παράγοντας κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα παραμένει η αυξημένη LDL χοληστερόλη. Στο ίδιο πλαίσιο, το Ελληνικό Iδρυμα Καρδιολογίας συστήνει διατροφή βασισμένη στο ελαιόλαδο, στους ξηρούς καρπούς, στα φρούτα και στα λαχανικά.
«Τα κορεσμένα λίπη μπορεί να επιτρέπονται με μέτρο σε λεπτούς και δραστήριους πολίτες χωρίς παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου ως η υπερχοληστεριναιμία, ο διαβήτης ή το κάπνισμα, όμως πρέπει να λαμβάνονται με προσοχή και σαφώς σε μικρότερες ποσότητες από ανθρώπους με επιβαρημένο κληρονομικό ιστορικό και παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου.
Ιδιαίτερα οι πάσχοντες από αγγειακά νοσήματα, όπως έμφραγμα μυοκαρδίου, στεφανιαία νόσο, θα πρέπει να μειώνουν πάρα πολύ τα κορεσμένα λίπη π.χ. να προσλαμβάνουν κρέας κατά αραιά διαστήματα εβδομάδων ή και μηνών», αναφέρει.